Als de allereerste vrouwelijke minister van Oliebronnen in Nigeria én de eerste vrouwelijke voorzitter van oliekartel OPEC, stond zij jarenlang aan de top van de mondiale energiesector: Diezani Alison-Madueke. Sinds oktober 2015 verbleef ze in het Verenigd Koninkrijk, waar ze op borgtocht vrij was, maar wel onderwerp van een strafrechtelijk onderzoek; ze mocht al die tijd niet reizen en niet werken.

Destijds had de rechtbank in Lagos net beslag gelegd op een slordige 35 miljoen euro aan armbanden, ringen en horloges. De Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) sprak over een duizelingwekkende verduistering van ergens tussen de 6 en 20 miljard dollar. Er lag beslag op miljoenenpanden op Banana Island en via schimmige deals met Atlantic Energy streken de olievriendjes Kola Aluko en Jide Omokore 70% van de winst op. Het leverde destijds weelderig vastgoed in Londen op, plus het in Nederland gebouwde superjacht Galactica Star.

Het dossier leek destijds destructief en onomstotelijk. De Britse National Crime Agency (NCA) dacht haar na een jarenlang verblijf op borgtocht in het Verenigd Koninkrijk dan ook definitief in de val te hebben gelokt. De openbaar aanklager schetste in Londen het klassieke handboek voor corruptie op het hoogste niveau: privévluchten, huishoudsters en een Chanel-handtas van 25.000 pond, gefaciliteerd door rijke mannelijke olie-executives die aasden op lucratieve staatscontracten.

De grote ommekeer

Maar na een slepende juridische strijd – die begon met een aanklacht in 2023 na haar arrestatie in 2015 (!) – en een vijf maanden durend proces in Londen, deed de jury deze week een uitspraak die als een mokerslag aankwam bij de Britse justitie: Alison-Madueke werd op alle punten vrijgesproken van omkoping.

In exclusieve interviews met BBC-journalist Steve Swann sloeg de gevallen, maar nu herrezen olieminister hard terug. “De Britse wetshandhaving heeft mijn reputatie en integriteit vernietigd,” betoogde ze. Haar verdediging was even simpel als effectief: de luxe goederen en reizen waren geen steekpenningen, maar legitieme leningen die zij keurig had terugbetaald.

Alison-Madueke vertelde de rechtbank dat Nigeriaanse ministers geen buitenlandse bankrekeningen mochten aanhouden wanneer ze in het buitenland gestationeerd waren. Voormalig president Goodluck Jonathan schreef aan de rechtbank dat derden vaak de reis- en verblijfskosten betaalden voor ministers die naar het buitenland reisden.

Wat de zaak écht intrigerend maakt, is de ironie die Alison-Madueke nu zelf aanstipt. Waar de bronnen haar jarenlang afschilderden als de spil in het corrupte netwerk, claimt zij nu dat zij destijds juist de door mannen gedomineerde olietop wilde opschonen. Volgens haar was er sprake van een gecoördineerde heksenjacht: een patriarchaal machtsblok van machtige mannen dat er simpelweg niet aan wilde dat een vrouw de lakens uitdeelde en de bezem door hun miljardenindustrie haalde. Ze probeerden haar bewust te laten vallen.

Met haar vrijspraak is de nachtmerrie voor Alison-Madueke voorbij, maar voor de fraudebestrijders begint die pas.

bron: BBC (Steve Swann), Gemini

afbeelding Alison-Madueke: World Economic Forum, 2012, CC-BY-SA-2.0, Flickr / Wikimedia Commons