FC Twente

Het in 1965 uit Enschedese Boys en Sportclub Enschede ontstane FC Twente bouwde vanaf 2003 aan een nieuwe succesperiode met Joop Munsterman en Aldo van der Laan in het bestuur en de beleidsplannen “FC Twente in de steigers” en “FC Twente, meer dan alleen een passend (t)huis“. Zo werd stadion De Grolsch Veste uitgebreid van 13.000 naar ruim 24.000 zitplaatsen. De benodigde 65 miljoen euro werd geleend bij gemeente, banken en private investeerders. Later zou het ruimte bieden aan zo’n 30.000 toeschouwers. Met trainer Fred Rutten werd de basis gelegd voor steeds betere resultaten, waaronder deelname aan de voorrondes van de Champions Leaugue. Onder zijn opvolger Steve McClaren werd de Trots van het Oosten in het seizoen 2009/2010 landskampioen.

FC Twente landskampioen 2010

FC Twente landskampioen 2010

Die titel zou achteraf een kentering teweeg brengen in de ontwikkeling en successen van de club. Om aansluiting te bereiken met de Europese subtop namen de bestuurders hun toevlucht tot zeer omvangrijke leningen en financieel riskante constructies. In het seizoen 2012/2013 bestond de selectie uit 58 spelers, die gemiddeld 300.000 euro verdienden en allemaal een leaseauto hadden. Met daarbij opgeteld de hypotheek op het stadion, was een torenhoge schuldenlast ontstaan.

Schulden maken creatief

Om toch spelers aan te kunnen kopen, richtten Munsterman en Van der Laan op Cyprus Twente Investment International Ltd. op, waarmee voor 2,8 miljoen euro de Chileense Felipe Gutierrez op het veld werd gebracht. In oktober 2014 bracht Nieuwsuur de aldus ontstane belangenverstrengeling tussen directeur Munsterman en investeerder Munsterman over het voetlicht.

In 2013 was de Mexicaan Jesús Corona gehaald met 3 miljoen dollar geleend geld van investeringsmaatschappij Vijai, die in ruil 60% van de transferrechten op de speler kreeg. Hoewel in strijd met de regels van de FIFA, leende FC Twente in datzelfde jaar tegen soortgelijke voorwaarden 5 miljoen euro van de Doyen Sports Group. Daarmee waren de rechten op zeven spelers gemoeid. Na protest van de KNVB paste FC Twente de overeenkomst in 2014 aan, maar zonder gewag te maken van een side letter, met daarin alsnog de onoorbare bepalingen.

In 2013 zag ook Future Capital Investments BV het licht, ingeschreven op het adres van een vleeswarenfabriek in Aalsmeer van Van der Laan. Aangezien het lastig was om uit een lege clubkas de achtergestelde lening voor de verbouwingen van het stadion terug te betalen, werd deze lening in FCI ingebracht in ruil voor de toekomstige inkomsten uit televisierechten. Dit tartte de begrotingsregels van de KNVB, die de club onder curatele stelde. Zo mocht FC Twente geen nieuwe spelers meer kopen. Nadat de bestuurders toch gewoon wéér drie aankopen deden, bestrafte de KNVB de club in 2015 twee keer met puntenaftrek, waardoor de Tukkers naar de tiende plaats zakten in de competitie.

Munsterman vertrok 5 jaar te laat

Dat luidde het vertrek van Munsterman in. Hoewel onafhankelijk adviseur Hazewinkel – met diverse commissariaten in de regio – hem in 2014 nog een uitweg bood, hield Munsterman begin 2015 de eer aan zichzelf en vertrok. Na zijn vertrek als directeur in oktober 2014, was hij nu ook voorzitter af. Zij het dat hij het stokje doorgaf aan Van der Laan. Maar toen eind november de side letters opdoken op de website Football Leaks, viel ook voor Van der Laan het doek. Hun club bleef achter met een schuld van 85 miljoen euro en werd door de KNVB voor de duur van drie jaar uitgesloten van deelname aan Europees voetbal. 

FC TwenteIn februari 2017 stemde de gemeenteraad van Enschede (opnieuw) in met een reddingsplan voor FC Twente. Deze keer een garantstelling van ruim 25 miljoen. Daarmee kon de club voor 1 maart bijna 8,5 miljoen aan leningen van ING en XXII Capital afbetalen en een een schuld van 17 miljoen euro aan de gemeente (?!). Over een mogelijke belastingclaim in verband met de overgang van Dusan Tadic naar Southampton was nog niets bekend. De uitkomsten van het onderzoek van de Belastingdienst naar transfers in de periode 2012 – 2015 zouden nog jaren op zich kunnen laten wachten.

Na twee jaar publieke stilte verscheen in april 2017 een boek dat Munsterman liet schrijven door Frank Krake over zijn periode bij FC Twente. Daarin bestempelde hij het bestuur van de voetbalclub als zere plek. Allemaal succesvolle ondernemers, maar geen (voetbal)team. Munsterman moest erkennen er niet in geslaagd te zijn om van deze slangenkuil een goed klinkende band te maken. De oud-voorzitter schold zijn leningen – voor een bedrag van 2,1 miljoen – aan de club kwijt, maar de stichting FC Twente Vrouwen bedankte voor de opbrengst van zijn boek.

FC Twente speelbal van selfmade men

Munsterman (1951) was directeur van Wegeners huis-aan-huisbladenonderdeel toen hij in 2004 voorzitter werd van FC Twente (na bouwmagnaat Herman Wessels). Hij zat al sinds 2002 in de Raad van Commissarissen. In 2003 had de Belastingdienst nog het faillissement van de voetbalclub aangevraagd wegens een openstaande schuld van 3 miljoen euro. Gelukkig was gemeente bereid 6 miljoen aan de club te lenen. In 2004 kwam hoofdsponsor Aldo van der Laan (1954) aan boord. Van der Laan maakte de Zwanenberg Food Group (voorheen Meatpoint) groot.

Munsterman werd voorjaar 2008 aangesteld als topman van het hele Wegener-concern, inmiddels overgenomen door het Britse uitgeversconcern Mecom. Met de eigenaar destijds van uitgeverij De Pers, Marcel Boekhoorn, sloot hij in 2009 een deal om de komende 12 jaar de advertentieverkoop, drukkerij en verspreiding over te nemen. Eind 2012 – toen De Pers failliet ging – schreef Wegener ruim 40 miljoen euro af op deze deal.

Munsterman is dan al ruim twee jaar vertrokken en heeft zich volledig op FC Twente gestort. Oud-speler en technisch directeur Jan van Halst en commissaris Gerard Oude Vrielink vertrokken een jaar later uit onvrede met de gang van zaken. Zo ging Munstermans bedrijf Wegener de vormgeving van de FC Twentekrant doen, huurde hij het ict-bedrijf van zijn zoon ingehuurd om de clubwebsite te onderhouden en werd voor de lampen, die de grasmat sneller moesten laten groeien, de stroom geleverd door zijn bedrijf SEPA Green.

Na de overdracht van zijn bedrijf aan de kinderen, hobbiet Van der Laan als wijnboer op zijn Zuid-Afrikaanse landgoed Longridge. Laat die wijn nou exclusief verkocht worden bij zijn club, waar Zwanenberg ook al huisleverancier is met broodjes beenham en Kips leverworst.

bron: Investico (Bram Logger, Guido van Gorp), Nieuwsuur (Gert Janssen), Nieuwe Revu (Stefan Vermeulen), NRC (Bart Hinke), HP/De Tijd (Rick Stet), RTV Oost, Wikipedia

Voor deze pagina is o.a. gebruik gemaakt van een artikel van Investico dat mede mogelijk werd gemaakt door het Fonds Bijzondere Jounalistieke Projecten en verscheen in De Groene Amsterdammer.