Eind januari 2024 maakte de Oekraïense geheime dienst SBU bekend vijf personen te hebben opgepakt voor fraude bij de aankoop van munitie voor het leger in de zomer van 2022. Voor de aankoop van 100.000 mortiergranaten in het buitenland telde het ministerie van Defensie 37 miljoen euro neer aan het bedrijf Lviv Arsenal in Lviv. De granaten werden nooit geleverd, het geld bleek verdwenen. Een hoge ambtenaar van het ministerie en zijn voorganger evenals twee managers van het Oekraïense bedrijf en een vertegenwoordiger van het buitenlandse bedrijf bleken betrokken en het geld te hebben weggesluisd. Nu maakten ze kans op maximaal 12 jaar gevangenisstraf.

Waar defensieorders toch al een risicocategorie voor fraude vormen – grote bedragen, publiek domein, illegaliteit – kan een land in oorlog, dat bovendien lid wil worden van de EU en de NAVO, dergelijke fraude missen als kiespijn. Dat leidde in september 2023 tot het vertrek van defensieminister Oleksii Reznikov, die na een reeks corruptieschandalen onder diens verantwoordelijkheid door president Zelensky werd vervangen.

Tijdens zijn wacht werden (veel) te hoge prijzen betaald bij de inkoop van voedsel voor het leger en namen rekruteringscentra steekpenningen aan van mannen die uitzending naar het front wilden ontlopen. Zijn opvolger, Roestem Oemerov, was sinds september 2022 verantwoordelijk voor de privatisering van staatsbezittingen en kreeg een positieve pers over zijn aanpak van corruptie bij deze privatisering.

Met 36 punten nam Oekraïne in de Corruption Perceptions Index (CPI) 2023 van Transparancy International plek 104 in tussen de 180 beoordeelde landen, 12 plekken hoger dan het jaar ervoor. Daarmee behoort het land tot de weinige landen die de afgelopen 10 jaar gestaag zijn gestegen in de index. Mogelijk beginnen de maatregelen tegen corruptie sinds de Maidan-revolutie langzaam effect te sorteren.

bron: VRT (Freek Willems), The Guardian (Luke Harding), BBC (George Wright), NOS, Transparency International

afbeeldingen ministerie Defensie Oekraïne: Creative Commons CC0 License, Wikimedia Commons