De Belgische reumatoloog Annemie Schuerwegh van het Leids Universitair Medische Centrum (LUMC) is begin augustus 2013 ontslagen wegens onderzoeksfraude. De wetenschapper manipuleerde drie jaar lang bloedstalen om te verbergen dat een eerder door haar ontworpen test niet deugde. De betrokken patiënten zijn niet in gevaar geweest. Het betreffende onderzoek is stopgezet.
Schuerwegh promoveerde in 2002 aan de Universiteit Antwerpen en ging in 2006 aan de slag in Leiden. Minstens één wetenschappelijke publicatie is ingetrokken en 2 eerdere publicaties worden nog onderzocht. Het dagelijks bestuur van de Universiteit Antwerpen buigt zich over haar aanstelling als gastprofessor.
Tussen 2010 en begin juni dit jaar sloop Schuerwegh ’s nachts haar eigen lab binnen om onderzoeksmateriaal te manipuleren. Ze had een test ontwikkeld waarmee de aanwezigheid van een bepaalde antistof bij patiënten met reumatoïde artritis kon worden aangetoond. Zij en haar onderzoeksteam van Leiden publiceerden erover in het hoogaangeschreven vaktijdschrift PNAS. Het artikel werd volgens Thomson Scientific’s Web of Knowledge 38 keer geciteerd.
Maar toen het onderzoeksteam van het LUMC de onderzoeksresultaten probeerde te herhalen in een vervolgstudie met bloedstalen van tientallen reumapatiënten, bleek haar test nauwelijks nog te werken. De onderzoeker besloot ’s nachts de stalen die een negatief resultaat opleverden, te manipuleren door ze te mengen met bloedmonsters die een positief resultaat hadden, of door er antistoffen van muizen aan toe te voegen.
Op den duur werd het voor de onderzoeker moeilijker de leugen in stand te houden. ‘Zenuwachtig en onder grote druk heeft ze toen getracht door blinde vermenging positieve uitslagen te verkrijgen’, aldus het onderzoeksrapport. Medewerkers van haar afdeling roken in maart dit jaar onraad. Het afdelingshoofd stelde een onderzoek in, ontdekte de antistoffen van muizen en liet daarop de toegangspas van Schuerwegh controleren. Daaruit bleek dat ze buiten kantoortijden in het lab aanwezig was. Verborgen camera-opnamen bevestigden de vermoedens. Na confrontatie met de verdenkingen gaf ze begin juni toe.
bron: EOS, De Morgen, Volkskrant, Universiteit Antwerpen