Ruim een jaar na de moord op journalist Jan Kuciak is niet alleen zakenman Marian Kocner als vermoedelijke opdrachtgever gearresteerd, maar won anti-corruptie kandidaat Zuzana Caputova de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Slovakije met een royale meerderheid. Medio maart 2019 haalde zij 40% van de stemmen, 20 procentpunt meer dan haar belangrijkste rivaal, Maros Sefcovic, een vice-president van de Europese Commissie. Op 21 februari gingen in diverse steden tienduizenden mensen de straat op om de aanslag te herdenken en te protesteren tegen corruptie.
De aanhoudende protesten na de dubbele moord op Jan Kuciak en zijn vriendin Martina Kusnirova leidden enkele weken later tot het vertrek van premier Robert Fico. Het had er alle schijn van dat zijn journalistieke werk Kuciak noodlottig was geworden. Hij schreef voor Aktuality.sk in samenwerking met het OCCRP over connecties tussen hoge ambtenaren en de ’Ndrangheta, corrupte zakenlui en geknoei met BTW en Europese subsidies. Dat onderzoek naar de maffia uiterst riskant kan zijn, bleek eveneens in oktober 2017. Op Malta kwam onderzoeksjournaliste Daphne Caruana Galizia, die onder andere de banden onderzocht tussen de online gokindustrie en de georganiseerde misdaad, door een autobom om het leven.
Hoewel Antonio Vadala elke betrokkenheid ontkende, werd hij vrij snel uitgeleverd aan Italië waar hij gezocht werd voor cocaïnesmokkel. Kuciak had hem ontmaskerd als lid van de Vadala clan in Bova Marina in Calabrië. Eén van de circa 150 clans, waaruit de ’Ndrangheta bestaat. Volgens de Guardia di Finanza is dit machtigste misdaadsyndicaat actief in 50 landen en verdient het jaarlijks tientallen miljarden euro’s met de handel in cocaïne, mensen en organen en het frauderen met subsidies. Van dat laatste werd Vadala ook verdacht in Slovakije. Met het National Crime Agency in het Verenigd Koninkrijk hebben ze hun handen vol aan het blootleggen van de witwasmechanismes die ze gebruiken.
Naast Kocner zaten al drie mannen en een vrouw vast op verdenking van betrokkenheid bij de moord. Oud-politieman Tomas Szabo zou de fatale schoten hebben gelost in opdracht van Alena Zs., Miroslav M. was de chauffeur en Zoltan A. een tussenpersoon. Het publiek vond het moeilijk te geloven dat vertaalster Alena Zs. voor 70.000 euro opdracht zou hebben gegeven tot de dubbele moord. De arrestatie van Kocner, waarvoor zij werkte en die de peetvader is van haar kind, leek dan ook een logisch puzzelstuk. Jan Kuciak deed enkele maanden voor zijn dood aangifte tegen de zakenman, waarover hij regelmatig schreef en die hem telefonisch meerdere malen had bedreigd.
bron: BBC (Andrew Hosken), Politico (Siegfried Mortkowitz), OCCRP, Reporters Without Borders, The Slovak Spectator, Revolvy, Wikipedia