Eind februari 2025 werden in Indonesië onder andere de CEO’s van Pertamina Patra Niaga en van Pertamina International Shipping gearresteerd op verdenking van grootschalige corruptie. Tussen 2018 en 2023 zou die het moederbedrijf Pertamina, het staatsbedrijf voor olie en gas, een schade hebben berokkend van bijna 12 miljard dollar.

Pertamina Patra Niaga, de verkooptak, waarvan Riva Siahaan de CEO was, zou productiecapaciteit bewust onbenut hebben gelaten om brandstoffen te kunnen importeren, waarbij met de kwaliteit en de prijs werd geknoeid.

Bij de transporten door Pertamina International Shipping, waar Yoki Firnandi aan het roer stond, werden te hoge transporttarieven berekend. In totaal werden zeven betrokken leidinggevenden opgepakt, waaronder ook een directeur van raffinaderij Kilang Pertamina Internasional, Sani Dinar Saifuddin. Het OM deed vanaf oktober 2024 onderzoek naar de diverse misstanden.

Overheidsvoorschrift en daarmee uitgangspunt voor Pertamina is om zo veel mogelijk gebruik te maken van binnenlandse olie en zo min mogelijk olie of geraffineerde producten te importeren. Het drietal zou volgens het Indonesische – zeg maar – Functioneel Parket hebben samengespannen om die regels te omzeilen. Binnenlandse olie voldeed in voorkomende gevallen volgens hen niet aan de kwaliteitseisen voor raffinage, waarmee ze de inkoop van buitenlandse olie en brandstoffen rechtvaardigden.

Daarbij werd door Pertamina Patra Niaga veelal tegen een (hogere) dagprijs ingekocht in plaats van gebruik te maken van termijncontracten. Omgekeerd werd 90-octaan benzine soms geïmporteerd en dan niet verkocht als Pertalite, maar als het duurdere Pertamax met een octaangehalte van 92.

Indien schuldig bevonden, riskeren de mannen gevangenisstraffen tot maximaal 20 jaar en mogelijk een geldboete van een miljard roepia’s (dik 60.000 dollar).

In december 2024 kwam president Prabowo Subianto terug op zijn eerdere uitspraken over een soepele houding jegens de overtreders. Hij riep rechters sindsdien op om strenger te straffen; zeker als de corruptie tot miljardenverliezen voor de staat had geleid, mochten ze wat hem betreft tientallen jaren achter de tralies. Erick Thohir, de minister die staatsbedrijven in zijn portefeuille heeft, werd opgeroepen om Pertamina in het licht van deze corruptiezaak grondig door te lichten.

bron: The Maritime Executive, Channel News Asia, Reuters (Ananda Teresia), The Straits Times, Antara, Wikipedia

afbeelding postzegel: publiek domein, Wikimedia Commons
afbeelding vulpistolen tankstation: Henri Aja, 2022, CC-BY-SA-4.0, Wikimedia Commons