Medio mei 2020 kondigde het OM in Moldavië een rechtszaak aan tegen de machtigste man van het land. De in de Verenigde Staten verblijvende politicus en oligarch Vlad Plahotniuc. Daar was hij in juni 2019 heen gevlucht, nadat de voorzitter van de Democratische Partij zijn regering – mede onder buitenlandse druk – zag vallen. Zijn naam werd toen al in verband gebracht met een omvangrijke bankfraude. Bij ’s lands grootste banken zou tussen 2012 en 2014 meer dan 1 miljard dollar zijn verdwenen, meer dan 10% van het BBP. De overheid redde de drie banken met een lening van bijna 900 miljoen dollar.

Hoofdaanklager Alexandru Stoianoglo zei zich te baseren op duidelijke bewijzen, naar boven gekomen in een onderzoek van forensisch onderzoeksbureau Kroll. In januari ontzegde de minister van Binnenlandse Zaken Pompeo de toegang tot de VS aan Plahotniuc, zijn vrouw en hun twee zoons. Maar twee maanden later bleek hij toch in de VS te verblijven. Hij zou in een appartement in Miami verblijven van een bekende, Vaja Jhashi, de oprichter en CEO van Trans-Oil. Een agro-bedrijf met een monopolie op de Moldavische graanmarkt en goede – zij het heimelijke – banden met Plahotniuc. Zijn uitlevering wachtte slechts op vertaling van de Moldavische aanklacht. Probleempje zou alleen kunnen zijn dat beide landen geen uitleveringsverdrag hebben en Plahotniuc bovendien ook nog een Roemeens en Russisch paspoort heeft.

Vanaf 2010 kreeg een groep bedrijven en zakenmensen rond Ilan Shor de controle over drie grote banken van het land, waarna ze via allerhande constructies miljoenen wegsluisden naar belastingparadijzen. Shor, in 2016 veroordeeld voor verduistering en witwassen, zou in Israël verblijven. Voormalig premier Vlad Filat, eveneens veroordeeld in 2016, kwam in december 2019 weer op vrije voeten.

Plahotniuc (1966) zou zo’n 100 miljoen dollar via Shor hebben verkregen van de Banca de Economii, om daarmee een verzekeringsbedrijf, een hotel, een modeketen en een privé-jet te kopen. Hij werd door sommigen als oligarch aangeduid en had belangen in allerlei sectoren, zoals olie, financiën, media (die hij domineerde), hotels en vastgoed. Ook het geld uit de grote bankfraude moest dienen om zijn greep op de overheid te versterken en zijn aartsrivaal Vladimir Filat te verslaan.

bron: RFE/RL, Balkan Insight (Madalin Necsutu), Mongabay (Jack Davies), Daily Beast (Anna Nemtsova), Wikipedia

afbeelding Vlad Plahotniuc: 2011, CC-BY-2.0, Wikimedia Commons