Maatschappij

Corruptie markeerstift in je browser

Zoals het in Amerika tot aanbeveling strekt om miljonair te zijn als je minister of senator wilt worden, zo tel je als Braziliaans politicus pas mee als je verwikkeld bent in een corruptieproces. Mochten burgers daarover nog twijfelen, dan kunnen ze nu een corruptie markeerstift in hun browser activeren, die namen van honderden volksvertegenwoordigers en ministers op webpagina’s paars markeert, als zij hoofdpersoon zijn in een onderzoek of rechtszaak wegens corruptie. Er zouden al zo’n 600.000 mensen gebruik van maken.

corruptie markeerstift

Chrome plugin Colour of Corruption in actie

De Google Chrome plugin ‘Colour of Corruption is gemaakt op initiatief van Reclame Aqui (Klachten Hier), een populaire site waar consumenten terecht kunnen met klachten. Reclame Aqui begon in 2001 en klagen via hun site werkte vaak beter dan bij de leverancier van een product of dienst. Voor deze plugin werkt het samen met studenten van de Pontifícia Universidade Católica do Paranà (PUCPR) en diverse journalisten en advocaten, die de achterliggend informatie – uit een database die werd aangemaakt door de Braziliaanse afdeling van Transparency International – actueel houden.

Dat laatste is een dagtaak nu er dagelijks nieuwe ontwikkelingen zijn in de omvangrijke Wasstraat-zaak uit 2014, waarin bleek dat corruptie en omkoping schering en inslag waren bij de meeste grote politieke partijen en tientallen grote bedrijven, waaronder het staatsoliebedrijf Petrobras. Lava Jato kostte president Dilma Rousseff in 2016 al haar positie. Naar acht ministers uit het kabinet van haar opvolger Michel Temer werden inmiddels ook strafrechtelijke onderzoeken gestart.

Als illustratie bij dit bericht een voorbeeld van de plugin in werking op deze site. Mits de plugin geïnstalleerd is, hoeven gebruikers nu niet naar een site met alle achterliggende informatie, maar krijgen ze die te zien in een popup. Dat zou tegelijk een zwak punt kunnen zijn: de plugin zou wel door een bekende en populaire partij – zoals Reclame Aqui in Brazilië – gepromoot moeten worden. Misschien als De Telegraaf zo’n plugin over de VVD zou promoten.

bron: the Guardian (Dom Phillips, Jonathan Watts), Reclame Aqui

Italiaanse senaat stemt in met nieuwe anti-corruptiewet

Begin april 2015 – 1 april om precies zijn – stemde de Italiaanse senaat in met een  aanpassing op de anti-corruptiewet uit 2012. Een mijlpaal, want de afgelopen twee jaar blokkeerde de Senaat elk voorstel dat de regering indiende om iets te doen aan dit bekende fenomeen. De Kamer van Afgevaardigden was ook jarenlang verdeeld en nam de oorspronkelijke wet in juni 2012 aan. De wet werd eind november 2012 van kracht: straffen voor corruptie werden hoger en de bestrijders ervan kregen meer bevoegdheden. Jaarlijks zijn er naar schatting tientallen miljarden euro’s gemoeid met corruptie in Italië.

De regering Monti wilde destijds na een strengere budgetdiscipline en de aanpak van belastingontduikers ook de corruptie in Italië aanpakken. Zo werd het bij de parlementsverkiezingen van 2013 onmogelijk dat wegens corruptie veroordeelde partijleden op de kieslijst kwamen te staan. Veel volksvertegenwoordigers hadden een strafblad – de meesten uit de centrumrechtse PDL van ex-premier Silvio Berlusconi – en probeerden de wet door amendementen steeds af te zwakken. Monti maakte er een vertrouwenskwestie van en wist zo de wet aangenomen te krijgen.

De huidige regering van premier Renzi raakte de afgelopen maanden steeds meer gefrustreerd over de moeizame vorderingen bij het verder aanpassen van anti-corruptiewet 190/2012. Met name Forza Italia (Berlusconi) was tegen een (nog) hogere strafmaat. Deze partij lag sowieso dwars na uit het pact gestapt te zijn, dat een jaar geleden was gesloten over structurele hervormingen, omdat FI niet was betrokken bij de benoeming van de nieuwe Italiaanse president Sergio Mattarella.

Aardbeving l'Aquila 2009 Italiaanse senaat

Aardbeving l’Aquila 2009

Tegelijk was er de afgelopen maand opnieuw een schandaal dat de minister van Transport & Infrastructuur de kop koste. Hoewel zelf geen verdachte, nam Maurizio Lupi zijn politieke verantwoordelijkheid en stapte op, toen bekend werd dat er bij aanbestedingen voor publieke werken ter waarde van 25 miljard euro onregelmatigheden zouden zijn geconstateerd. Het betrof trajecten van snelwegen en de hogesnelheidslijn, de haven van Sardinië en uitbreidingen van de metro’s in Rome en Milaan. 
Intussen lopen er nog onderzoeken naar corruptie bij de Expo 2015, de stormvloedkering van Venetië en het herstel van L’Aquila, dat in 2009 door een zware aardbeving werd getroffen. 

bron: NOS, Powned, Xinhua, The Local

Fraude in Nederland valt erg mee

Eind juni 2013 viel in NRC nog te lezen dat fraude in Nederland een ‘onverantwoorde’ omvang heeft. En dan betreft het zeker niet alleen witteboordencriminaliteit. Een exact bedrag werd daarbij niet genoemd, maar het gaat al gauw om 2 miljard aan belastingfraude, 2 à 3 miljard aan zorgfraude, minimaal 4 miljard aan belastingfraude en verzekeringsfraude kost per jaar 1 miljard.

Een onbetaalde werkgroep, bestaande uit onder anderen voormalig korpschef Bernard Welten van Amsterdam, advocaat en curator Frits Kemp, vicevoorzitter Christien Bronda van Divosa en Bob Hoogenboom, hoogleraar fraude en regulering aan Nyenrode, pleitte en pleit voor betere samenwerking tussen opsporingsdiensten en het meer systematisch vergelijken van bestanden om te voorkomen dat elk jaar miljarden verdwijnen door fraude in alle sectoren van de samenleving.

Daags voor het kerstreces stuurde minister Opstelten een brief naar de Tweede kamer namens zeven ministeries met een reeks maatregelen om fraude met publieke middelen te voorkomen en effectiever te bestrijden. Het kabinet heeft de frauderisico’s op de belangrijkste beleidsterreinen in kaart gebracht. In 2014 zal alle nieuwe wet- en regelgeving worden getoetst op frauderisico’s. Ook na invoering van nieuwe wetten zal periodiek en systematisch worden gezocht naar mogelijke fouten of misbruik. Eind 2014 moet die aanpak bij alle betrokken ministeries zijn ingevoerd.

Het totale bedrag waarvoor dit jaar is gefraudeerd in Nederland is op zijn minst 11 miljard euro. Dat bleek uit onderzoek van accountant PwC, toegelicht door partner Adri de Bruijn bij Nieuwsuur, waarbij de fraude werd opgedeeld in twee soorten: horizontale en verticale fraude. Bij horizontale fraude benadelen bedrijven en burgers elkaar, bij verticale fraude is de overheid de benadeelde partij. Het totaalbedrag van de horizontale fraude becijferde PwC op 3,7 miljard euro, de verticale fraude werd op 7,3 miljard euro geschat. Grootste fraudeposten waren fiscale fraude, met een bedrag van 4,2 miljard euro, en zorgfraude, met een geschat bedrag van bijna 2,8 miljard euro. PwC deed haar onderzoek op basis van beschikbaar cijfermateriaal van ministeries en instanties als het CBS. Het accountantskantoor adviseerde tevens de instelling van een nationale autoriteit voor fraudebestrijding, naar Engels model.

John Crombez Fraude in Nederland

John Crombez

Wellicht zou het ook verstandig zijn eens een kijkje te nemen bij onze zuiderburen. In België presenteerde John Crombez, staatssecretaris voor Fraudebestrijding, tezelfdertijd zijn boek ‘Zwart en wit. Een betere toekomst zonder fraude’.
“De Belgische schatkist verliest nu jaarlijks 30 miljard euro door fraude. Al te vaak gaat de discussie over de begroting en de betaalbaarheid van de sociale bescherming over het schrappen van bescherming en voorzieningen. Dat is een keuze die ik simpelweg niet wil maken. We moeten niet snoeien in onze gezondheidszorg of sociale zekerheid. Mensen moeten niet inleveren. We moeten fraude terugdringen”, aldus Crombez.

“Neem nu het voorbeeld van de btw-carrousels. Tien jaar geleden nog verloor België meer dan één miljard euro per jaar aan de btw-carrousels. Intussen wordt die strijd dagelijks gevoerd en is het verlies gereduceerd tot minder dan twintig miljoen euro. Grote fraude vermijden lukt ons dus wel.”
Naast fiscale fraude, werd ook sociale fraude onder de loep genomen de afgelopen jaren. Deze regeringsperiode verloren meer dan 4000 mensen hun OCMW-steun en andere onrechtvaardige sociale voordelen, zoals kinderbijslag.
Daarnaast zijn de straffen voor grote fraude zwaarder geworden. Ook op internationaal niveau werden diverse inspanningen geleverd, bijvoorbeeld inzake de problematiek van de belastingparadijzen. De aangifte van buitenlandse levensverzekeringen, trusts, stichtingen en andere juridische constructies is sinds kort verplicht. De Belgen hebben volgens het boek nog steeds tussen 40 en 80 miljard euro staan op rekeningen in Luxemburg en Zwitserland.

bron: NRC (Bas Blokker, Esther Rosenberg), Elsevier (Anna Vossers), Accountancynieuws, sp.a, Nieuwsblad.be

:: advertentie ::

AFM geeft ook kleinere accountantskantoren een onvoldoende

Na een uiterst kritisch rapport in maart 2013 over 9 OOB-vergunninghouders, stelde de AFM in juli dat het droevig gesteld is met de kwaliteit van controles door kleinere accountantskantoren.

Onder de kop ‘Accountantsberoep in diskrediet‘ stelde Jan Wietsma vervolgens (op de site Accountancynieuws) een paar terechte vragen:

  • “Is de AFM bij de vergunningverstrekking in 2006 en 2007 te lankmoedig geweest?”
  • “Je vraagt je af waarom het accountantsberoep nog wettelijke bescherming verdient?”
  • “Hartchirurgen moeten een minimaal aantal operaties en ingrepen per jaar uitvoeren  willen ze aan de slag kunnen blijven als hartchirurg. Piloten moeten een minimaal aantal vlieguren maken willen ze überhaupt mogen blijven vliegen. Waarom voeren we geen minimumcriterium in voor de wettelijke controle? Wegen de commerciële  kantoorbelangen soms zwaarder dan de belangen van het maatschappelijk verkeer?”
  • “Kortom, we hebben nu al een stuwmeer van accountants in opleiding die nooit in staat gesteld zullen worden om een wettelijke controle op niveau uit te oefenen. Waarom vatten we als beroepsgroep nu niet de koe bij de horens en knippen we de accountantsopleiding niet op in een algemeen deel en een aantal specialisaties, zoals in de medische beroepspraktijk?”

 

Na Big Four onderzocht AFM 9 middelgrote OOB-vergunninghouders

De AFM deed na de vergunningverlening in 2006 en 2007 voor het eerst onderzoek naar de kwaliteit van de accountantscontroles bij 9 middelgrote accountantsorganisaties met een OOB-vergunning. Het betreft organisaties die naast de vier grootste accountantskantoren een vergunning hebben voor controles van zogeheten organisaties van openbaar belang (beursfondsen, banken en verzekeraars, OOB). Het onderzoek vond plaats tussen juli 2011 en december 2012.

Het betrof
– Accon avm controlepraktijk
– Baker Tilly Berk
– BDO Audit & Assurance
– Grant Thornton Accountants en Adviseurs
– HLB Schippers Beheer
– HLB van Daal & Partners
– Maatschap PKF Wallast
– Mazars Paardekooper Hoffman Accountants
– SMA Accountants.

Uit de AFM Monitor 2012 bleek dat de 9 onderzochte bureaus gezamenlijk ongeveer 15 % van het totaal aantal wettelijke controles in Nederland verrichten.

Gebouw AFMDe AFM constateerde dat bij alle onderzochte accountantskantoren de controles op belangrijke onderdelen ernstige tekortkomingen bevatten waardoor de kwaliteit van de accountantscontrole als geheel tekortschiet. Deze tekortkomingen deden zich voor bij de controles in alle onderzochte sectoren. De AFM richtte zich in het bijzonder op de financiële sector en de sectoren vastgoed en bouw.

De tekortkomingen in kwaliteit van de accountantscontrole waren vergelijkbaar met de tekortkomingen die de AFM eerder aantrof bij de grootste vier accountantsorganisaties waarover de AFM in 2009 en 2010 rapporteerde. De in het onderzoek betrokken kantoren namen in de afgelopen jaren al maatregelen om de kwaliteit te verbeteren, maar deze bleken nog niet toereikend te zijn geweest.

en daarna 30 NBA-kantoren. Advies: stop ermee

Dagblad Trouw berichtte medio juli 2013 dat het erbarmelijk is gesteld met de kwaliteit van controles door kleinere accountantskantoren. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) riep, naar aanleiding van de uitkomsten van haar kwaliteitsonderzoek, alle kantoren, die zijn aangesloten bij de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), op om de kwaliteit van hun wettelijke controles tegen het licht te houden en maatregelen te nemen.

Voor accountantsorganisaties met slechts één of een beperkt aantal externe accountants (wat geldt voor het merendeel van de NBA-kantoren) betekent dit dat zij er goed aan zouden doen te overwegen om de AFM te verzoeken hun vergunning in te trekken, schreef de toezichthouder. ‘Zij kunnen zich dan volledig richten op hun overige dienstverlening, waarmee zij nu al ongeveer 90% van hun omzet behalen.’

De AFM onderzocht 30 kantoren, waarbij in totaal 63 accountantscontroles werden nagelopen. In 79 procent van de gevallen waren de controles van onvoldoende kwaliteit. Bij 24 van de 30 onderzochte kantoren waren de fouten zelfs zo ernstig dat de AFM deze kantoren heeft gevraagd een grondige analyse uit te voeren en een actieplan op te stellen. De toezichthouder heeft ook fouten in jaarrekeningen geconstateerd.

De AFM constateerde dat de kwaliteit van de wettelijke controles die zijn verricht door de dertig beoordeelde NBA-kantoren lager is dan die van de wettelijke controles die zijn verricht door OOB-vergunninghouders. Bij de OOB-accountantsorganisaties hadden de tekortkomingen in de meeste gevallen betrekking op specifieke onderdelen van de wettelijke controle. Bij de wettelijke controles die zijn verricht door NBA-kantoren zijn echter in meer dan de helft van de controles basale controletechnieken niet of verkeerd toegepast of was überhaupt niet of nauwelijks sprake van het uitvoeren van enige controlewerkzaamheden.

De NBA erkende de aangekaarte problemen en liet in een reactie weten dat in de branche al van alles wordt gedaan om de kwaliteit van accountantscontroles te verbeteren. ‘De uitkomsten bevestigden het belang van het al eerder in gang gezette kwaliteitsprogramma Het Moet Beter van de NBA’, reageerde de brancheorganisatie.

De door de AFM onderzochte kantoren waren verantwoordelijk voor 5 procent van alle wettelijke controles in Nederland. Het gaat om kantoren die geen controles uitvoeren bij beursgenoteerde ondernemingen, banken en verzekeraars.

De Commissie Eindtermen Accountantsopleiding (CEA), een zelfstandig bestuursorgaan dat zijn oorsprong vindt in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), stelde minister Dijsselbloem in een brief voor om accountants wettelijk te verplichten zich bij te scholen en regelmatig te laten toetsen op hun vakkennis. Het trainingsprogramma in het verbeterplan van de NBA achtte de CEA onvoldoende. De NBA vond op haar beurt de voorstellen van de CEA te ver gaan en adviseerde eerst het effect van haar maatregelen af te wachten.

bron: AFM, Trouw, Accountancyniews, NRC

Zwitserland bezorgd over corruptie-imago sportfederaties

Vanaf medio mei 2013 kunnen de Zwitserse kantons, politieke partijen en andere stakeholders tot begin september reageren op een regeringsvoorstel om de anti-corruptie wetgeving te verscherpen. Nu is corruptie alleen strafbaar als er ambtenaren bij zijn betrokken of als het oogmerk marktverstoring is. Voorgesteld wordt om ook corruptie door private bedrijven en organisaties onder het strafrecht te brengen. Deze aanbeveling werd eind 2011 ook gedaan door de Europese Groupe d’États contre la corruption (GRECO).

IOC, Lausanne corruptie-imago sportfederaties

IOC, Lausanne

Zwitserland is bezorgd over het effect dat schandalen rond diverse sportfederaties kan hebben op haar imago. Meer dan 30 internationale sportfederaties hebben hun hoofdkantoor binnen de landsgrenzen, zoals de FIFA – de afgelopen jaren geplaagd door diverse corruptieschandalen – in Zurich. Het IOC, bezoedeld door stemfraude rond de toewijzing van de Olympische winterspelen van 2002 aan Salt Lake City, heeft haar hoofdzetel in Lausanne en de door dopingschandalen getroffen Internationale Wielerbond ICU opereert vanuit Aigle.

Na de publieke consultatie gaat het federale ministerie van Justitie met de suggesties en aanbevelingen aan de slag om met een uitgewerkt wetsvoorstel te komen, dat de regering dan aan het parlement kan voorleggen.

bron: Yahoo Sports (Martin De Sa Pinto, Brian Homewood), Administration fédérale, Play the Game

Nederland distributieland, ook financieel – fiscaal

StarbucksNaast de goederenoverslag in de Rotterdamse haven en de passagiersstromen op Schiphol vormt Amsterdam een belangrijke fiscale route voor de miljardenwinsten van internationale bedrijven. Zo vormt Nederland als distributieland nog steeds een belangrijke rol in de internationale economie. Maar meer nog dan met de doorvoer van goederen en met passagiers op doorreis, kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de bijdrage aan de Nederlandse economie van de winsten van onder andere Google, HSBC, Starbucks en Eni, die niet in Nederland blijven, maar hier alleen fiscaal langs komen, op weg naar een zonnige bestemming.

Volkskrant onderzoekt brievenbusfirma’s van 100 grootste multinationals

Eind januari publiceerde de Volkskrant daarover een artikel, op basis van eigen onderzoek naar de holdings en taxrulings van de 100 grootste bedrijven ter wereld. Uit het onderzoek bleek dat de Nederlandse belastingdruk voor de brievenbusfirma’s laag is. Dankzij afspraken met de Belastingdienst betaalden ze 0 tot 5% belasting over het geld dat zij van en naar Nederland boekten. In 2011 ging dat om 57 miljard euro.
Van de 100 onderzochte bedrijven bleken 91 actief in Nederland met zo’n 1.000 brievenbusfirma’s. Zeker 60 gebruiken ons land puur voor belastingontwijking en bij nog eens 17 was een sterk vermoeden van fiscale sluiproutes. In verhouding tot de omvang van de geldstromen zijn de inkomsten gering: naar schatting duizend werkzame personen in en rond de belastingindustrie en zo’n 1 miljard euro aan geschatte opbrengsten.

Een veelvoud van dat bedrag was en is nodig om de reguliere systeembanken te redden. Dat heeft de financiële sector vast niet voor ogen gehad in haar poging zich te voegen bij Londen en Frankfurt als financiële hot spot in Europa. Dat is ook lastig met de visie van voorzitter van Holland Financial Centre Sjoerd van Keulen, die in zijn vorige functie SNS Reaal o.a. door de overname van Property Finance (ABN AMRO) vakkundig richting de afgrond manoeuvreerde; de bank werd begin 2013 genationaliseerd op rekening van de belastingbetaler, 3,7 miljard euro.

Creatieve fiscale constructies

De door de Volkskrant onderzochte jaarrekeningen brachten een veelheid aan brievenbusfirma’s zonder personeel (BZP’s) met daaronder stichtingen, commanditaire vennootschappen en coöperaties. Allemaal met als doel de wereldwijde belastingdruk van  de grote (moeder)bedrijven, maar ook van populaire artiesten en bands te minimaliseren. Zo heeft Exxon Mobile 64 BV’s in Nederland om de dividendinkomsten uit landen als Venezuela, Nigeria, Rusland en Angola via een tussenstop in Breda naar de VS te sluizen. Alleen Total heeft hier meer holdings, 82. Maar ook bedrijven als General Electric, Eni, Chevron, Gazprom, IBM, Schlumberger en BASF hebben tientallen van dat soort firma’s in ons land. En sinds kort heeft ook China dit voordeel van Nederland ontdekt. In januari 2013 richtte Petrochina hier zijn derde coöperatie op in 2 jaar tijd.

Een voorbeeld van één van de vele – overigens op zich legale – constructies die worden gebruikt bij taxplanning is de Double Irish with a Dutch Sandwich, met name in zwang bij IT-bedrijven. Daarbij wordt gebruik gemaakt van een ‘weeffout’ in de Ierse belastingwetgeving en belastingverdragen tussen dat land en Nederland. In een artikel in The New York Times van april 2012 over de belastingdruk voor Apple wordt dat duidelijk geïllustreerd en toegelicht.
Google – sinds 2003 gevestigd in Nederland – heeft haar intellectuele eigendom van de zoekmachine hier gedeponeerd. Via dochterbedrijven in Ierland en Bermuda maakt Google jaarlijks 7 miljard over aan Google Netherlands Holding, om dit bedrag vervolgens ook weer in rekening te brengen bij deze brievenbusfirma’s. Loonkosten heeft het bedrijf hier niet en de belastingafdracht bedraagt 2,7 miljoen euro; daarmee ‘bespaart’ Google ruim 2 miljard euro.

Parlementaire enquête belastingroutes in VK

In het najaar van 2012 startte in het Verenigd Koninkrijk een parlementaire enquête naar de belastingroutes van multinationals zoals Google, Amazon en Starbucks. Daarin werden vertegenwoordigers van dergelijke bedrijven aan de tand gevoeld en kwam ook de rol van Nederland uitgebreid aan bod.

Margaret Hodge

Margaret Hodge

In de Volkskrant van 2 februari 2013 staat een interview met Margaret Hodge, voorzitter van de kamercommissie die het onderzoek uitvoert. Ze vindt het bedenkelijk dat een land zich leent voor zulke dubieuze belastingspelletjes. In dat kader wijst ze op Duitsland, het land waar haar vader is geboren: “De Duitsers passen er principieel voor dat hun land wordt gebruikt voor internationale belastingspelletjes.”

Ze is er wat huiverig voor om Nederland al te hard te veroordelen; onlangs werd aan gene zijde van de Noordzee de corporation tax verlaagd en ze vindt dat er al lang iets had moeten gebeuren aan Jersey en andere belasting paradijzen die onder de kroon vallen (en dat zijn er nogal wat). Een succesvolle aanpak vergt internationale afspraken en dat is een kwestie van lange adem. Voor Hodge geen reden om in de tussentijd niets te doen. In navolging van de Facta-wetgeving in de VS (Foreign Account Tax Compliance Act) , zou er soorteglijke wetgeving in het VK moeten komen. Ondernemingen die misbruik maken van de belastingwetgeving moeten wat haar betreft aan de schandpaal worden genageld (naming and shaming) en zouden niet langer mee mogen dingen naar overheidsopdrachten.

Dat heeft ze ook voorgehouden aan de Big Four. De belastingadviseurs van Deloitte, PriceWaterhouseCoopers, Ernst & Young en KPMG waren uitgenodigd tekst en uitleg te komen geven aan de onderzoekscommissie. Uit die verhoren verzamelde Tax Justice Network de volgende uitspraken van Hodge:

“What really depresses me is you could contribute so much to society and the public good and you all choose to focus on working in an area which reduces the available resources for us to build schools, hospitals, infrastructure.”

En zoals The Guardian opmerkte, verdienden de vier bedrijven in 2012 zo’n 400 miljoen pond aan de Britse staat, terwijl ze tegelijkertijd cliënten hielpen om de belasting te ontwijken waarvan ze zelf worden betaald.

“When the burglar is unscrewing your window locks, would you pay him a fat fee to clean your windows while he’s at it?”

Waaraan Hodge verder toevoegde:

“I don’t think people who give advice to cut the tax payable should be getting government business. Quite simple.”

Intussen in Nederland …

Een aantal Nederlandse multinationals blijkt intussen juist een flink deel van hun eigen vermogen in België te stallen. Inderdaad, vanwege fiscale motieven. Zo maakte het FD begin februari 2013 bekend op grond van eigen onderzoek. Eind 2011 hadden bedrijven als Heineken, Philips, DSM, Unilever, Rabobank, Randstad en Wolters Kluwer bijna 26 miljard euro aam eigen vermogen in België ondergebracht.

De bedrijven profiteren van de zogenaamde ‘notionele interestaftrek‘. Bedrijven mogen sinds 2006 een fictieve rente rekenen over hun eigen vermogen verminderd met de waarde van hun deelnemingen. Die is gelijk aan die van tienjarige Belgische staatsobligaties en fiscaal aftrekbaar. De verplaatsing naar België kwam op gang toen een soortgelijke regeling in Nederland, de concernfinancieringsfaciliteit, werd afgeschaft nadat de Europese Commissie deze in 2001 aanmerkte als een vorm van staatssteun.

bron: de Volkskrant (Merijn Rengers, Xander van Uffelen, Sybren Kooistra, Simone Olsthoorn, Patrick van IJzendoorn), FD (Siem Eikelenboom, Gaby de Groot), Tax Justice Network, The New York Times (Charles Duhigg, David Kocieniewski)

Goldman Sachs en Shell winnen Public Eye Awards in Davos

WEF Davos 2013

Politieman op het dak van het Congress Hotel tijdens het World Economic Forum 2013

Ook dit jaar werden gelijktijdig met het World Economic Forum in Davos de jaarlijkse Public Eye Awards bekend gemaakt voor het slechtste bedrijf in sociaal en ecologisch opzicht. Uit de 7 genomineerde kandidaten werd Goldman Sachs gekozen door de jury, Shell was de winnaar van de publieksprijs. Dat maakten de Zwitserse afdeling van Greenpeace en de Declaratie van Bern bekend.

Goldman Sachs werd omschreven als “a key player in financially driven globalisation, which pays for profits of a few with exploding inequality and the impoverishment of broad strata”. De derivatendeals, waarmee Griekenland de Eurozone in werd geloodsd, legde een zware wissel op de toekomst van de Grieken, aldus Andreas Missbach, financieel expert bij de Declaratie van Bern.

Shell kreeg de meeste stemmen van de bijna 42.000 stemmers op internet, met name vanwege hun riskante zoektocht naar fossiele brandstoffen op de Noordpool. Een investering van zo’n 4,5 miljard dollar tot nu, die alleen nog maar problemen heeft opgeleverd, aldus Kumi Naidoo, Directeur van Greenpeace International.

Professor William K. Black, bekend econoom en auteur (“The best way to rob a bank is to own one”), sprak bij de uitreiking over de criminele energie van bedrijven en de oligarchie in de financiële sector. Over Goldman Sachs zei hij: “The central point that I want to stress as a white-collar criminologist and effective financial regulator is that Goldman Sachs is not a singular ‘rotten apple’ in a healthy bushel of banks. Goldman Sachs is the norm for systemically dangerous institutions (SDIs)”  (‘too big to fail’ banken).

De overige genomineerde bedrijven waren Alstom (FR), Coal India (IN), G4S (UK), Lonmin (ZA) en Repower (CH).
In 2012 gaf de jury de prijs aan de Britse Barclays bank en ging de publieksprijs naar de Brazialiaanse mijnbouwgigant Vale.

bron: Public Eye, France24, Quartz

Bestuursverbod voor frauderende bestuurder?

De pakkans bij faillissementsfraude is zeer klein. Nog geen 2 procent van alle fraudes wordt strafrechtelijk aangepakt. Daardoor lijden schuldeisers jaarlijks een schade van 1,7 miljard euro. Onverteerbaar, constateerde Tineke Hilverda, hoogleraar Faillissementsfraude, bij haar oratie vorig jaar. In de Zembla-uitzending ‘Nederland Fraudeland’ van 14 december 2012 herhaalde ze de cijfers en haar standpunt.

Het kabinet is inmiddels aan de slag gegaan om daar wat aan te gaan doen. In de transportsector hebben werkgevers en werknemers de handen reeds ineen geslagen in de Stichting Aanpak Malafide Doorstarters in de Transportsector. Daarmee zou een einde moeten komen aan de werkwijze van bedrijven als transportbedrijf Willem Rompen en Rynart. Het laatste bedrijf startte door in het buitenland en draaide z’n naam gewoon om in Tranyr.

Europees register malafide bestuurders

Als het aan Nederland ligt, moet er een een Europees register voor frauderende bestuurders komen. Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) bepleitte dat medio januari 2013 in de Raad van ministers van Justitie in Dublin. Een dergelijk register zou moeten voorkomen dat bestuurders hun malafide praktijken elders in de EU kunnen voortzetten. Op de lijst kunnen bijvoorbeeld ondernemers worden opgenomen die een rechterlijk bestuursverbod opgelegd hebben gekregen. Het voorstel van Teeven sluit aan op de wens van minister Opstelten om faillissementsfraude harder aan te pakken.

Te hopen is dat er met de invoering van de nieuwe landelijke politie-organisatie meters worden gemaakt waar het de aanbevelingen betreft uit het begin 2012 verschenen Rapport ‘Follow the Money!’ over de vorderingen in het financieel rechercheren sinds 2007. Toen presenteerde het kabinet Balkende IV het programma ‘Veiligheid begint bij Voorkomen’, waarna op 1 april 2008 het programma Financieel Economisch Opsporen Politie (FinEC) van start is gegaan.
De conclusies waren lichtelijk teleurstellend en te vrezen valt dat de reorganisatie de komende jaren teveel aandacht en energie zal vergen om tot significante verbeteringen te komen.

Als a) de pakkans niet groter wordt en b) het aantal veroordelingen daarbij zo laag blijft, heeft Nederland in dat register aan 1 pagina voorlopig genoeg.

Civielrechtelijk verbod veroordeelde bestuurders

Het kabinet heeft in november 2012 een civielrechtelijk verbod aangekondigd voor bestuurders van bedrijven die voor fraude zijn veroordeeld. Dat houdt in dat fraudeurs worden geschrapt bij de Kamer van Koophandel en zich daar ook niet meer kunnen inschrijven. Het voorstel voor een Europees register van fraudeurs wordt meegenomen bij de aankomende herziening van de Europese faillissementsregels door de Europese Commissie.

Jaarlijks gaan zo’n 200.000 Europese bedrijven failliet en gaan zo’n 1,7 miljoen banen verloren. Een kwart van deze bedrijven heeft activiteiten in meerdere lidstaten.

De minister schreef eind november 2012 in een brief aan de Tweede Kamer, dat hij een wetsvoorstel hiertoe in voorbereiding had. Dat moet een zogeheten civielrechtelijk bestuursverbod mogelijk maken. Het Openbaar Ministerie of de curator zou de rechter kunnen vragen zo’n verbod op te leggen. Samen met het ministerie van Economische Zaken zou Opstelten verder bekijken of de Kamer van Koophandel de malafide bestuurders kan registreren en kan voorkomen dat zij opnieuw een bedrijf inschrijven.

Ook zou nog overleg plaats moeten vinden met andere betrokkenen, zoals de Raad voor de Rechtspraak, werkgeversorganisatie VNO-NCW en de Kamers van Koophandel, voordat de plannen worden besproken met de Tweede Kamer.

De minister bekijkt of het mogelijk is om fraudebestrijding volgens de wet een taak van de curator te maken. Volgens Opstelten is dit alles nodig omdat er door het huidige economische tij sprake is van een historisch hoog aantal faillissementen.