Kartelvormende bedrijven vertonen gemeenschappelijke kenmerken

In een recente studie onderzochten drie economen de financiële rapportages en de governance van ruim 200 Amerikaanse bedrijven die tussen 1986 en 2010 zijn beschuldigd van deelname aan prijskartels. In hun working paper beschrijven Tanja Artiga González, Markus Schmid (beiden van het Swiss Institute of Banking and Finance) en David Yermack (van de Stern School of Business, NY) diverse verklarende kenmerken die dergelijke bedrijven gemeenschappelijk bleken te hebben.

Er bestaan volgens hen verschillende indicatoren die beleggers, maar ook toezichthouders er op kunnen wijzen dat er een verhoogd risico is op kartelgedragingen bij dergelijke bedrijven. Zo ontdekten zij dat bedrijven, die deel uitmaken van een kartel:

  • meer gebruik maken van externe bestuurders. Die nemen veelal minder deel aan vergaderingen, moeten hun tijd verdelen over meerdere bestuursfuncties of wonen in het buitenland,
  • minder vaak bestuurders vervangen die opstappen. Nieuwe topmensen – ook de CEO – komen bij voorkeur uit de eigen gelederen,
  • zelden van accountant wisselen. Een frisse kijk op de cijfers of een grondig boekenonderzoek is nergens goed voor,
  • managers hebben die hun aandelenopties sneller verzilveren dan bij andere bedrijven. In de wetenschap dat kartels niet eeuwig stand houden, verkopen zij hun aandelen voordat de markt lucht krijgt van de prijsafspraken,
  • veel geld geven aan campagnes aan weerszijden van het politieke spectrum. Zo kopen ze goodwill en bouwen ze een stevige lobby-positie op,
  • veel vaker dan andere bedrijven hun financiële cijfers herzien, vaag zijn over de inkomstenontwikkeling en regelmatig hun activiteiten anders groeperen om vergelijking van cijfers te bemoeilijken.

Bristol-Myers Squibb

Als voorbeeld werd het farmaceutische bedrijf Bristol-Myers Squibb genomen. Dat scoorde op de meeste van bovenstaande punten en maakte schoon schip kort voor het in 2006 schuld bekende aan kartelvorming. Er kwam een nieuwe CEO van buiten, PricewaterhouseCoopers werd vervangen door Deloitte & Touche en een voormalige rechter werd aangesteld als onafhankelijke bestuurder.

bron: De Tijd (Daan Ballegeer), NBER

Reacties zijn gesloten.