Bij HSBC kon iedereen terecht, mits vermogend

HSBC SwissleaksMedio februari 2015 kwam het International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ) opnieuw naar buiten met een gevoelig schandaal. Ditmaal werd – veel uitgebreider dan in 2008 en 2010 – door tientallen kranten geschreven over de belastingontduiking waarmee HSBC veel vermogende klanten heeft geholpen. De op één na grootste bank ter wereld werd opnieuw geconfronteerd met het buiten het zicht van de fiscus houden van tientallen miljarden euro’s. Daarbij stelde de bank weinig vragen en verleende haar diensten aan bekende acteurs, sporthelden, drugskartels, adelijke families, corrupte politici, artiesten, diamantairs en wapenhandelaars. Na Offshoreleaks en Luxleaks kreeg deze onthulling de naam Swissleaks, omdat de geheime rekeningen werden beheerd door de private bank van HSBC in Zwitserland.

De Swissleaks gegevens werden in 2007 door klokkenluider Hervé Falciani verzameld en ontvreemd toen hij in Genève werkte. Hoewel hij ze in 2008 aanbood aan de Britse belastingdienst HMRC, werden er geen juridische stappen ondernomen tegen de bank. Wel ging men achter de rekeninghouders aan, net zoals in Frankrijk, België, Spanje, de VS, Argentinië en Griekenland. De nu voor het eerst openbaar gemaakte gegevens bestonden voor het grootste gedeelte uit interne gespreksverslagen met klanten uit de hele wereld: Zwitserland (11.235), Frankrijk (9.185), Groot Brittanië (8.845), Brazilië (8.670), Italië (7.500), Israël (6.555), Amerika (4.185) en België (3.000). HSBC gaf in een reactie aan dat van 70% van de klanten uit die tijd inmiddels afscheid is genomen, dat de procedures en richtlijnen binnen de bank zijn verscherpt en dat er gegevens worden uitgewisseld met belastingautoriteiten.

HMRC gaf in een reactie aan dat ze de hele Lagarde-lijst – zoals de gegevens uit Frankrijk werden genoemd – hadden afgewerkt en zo’n 135 miljoen pond aan belastingen en boetes hadden geïnd. De boete op belastingontduiking was opgetrokken naar 200% van het ontdoken bedrag. De beslissing om vervolging in te stellen ligt evenwel niet bij HMRC, maar bij het OM. Tot nu toe werd slechts één van de ruim 6.000 Britse klanten van het kantoor in Genève vervolgd. 

Naast veel klanten uit Westerse landen bleken ook 19 Afrikaanse landen (goed) vertegenwoordigd in het klantenbestand van HSBC Private Banking, zoals Zuid-Afrika met 1790 namen en Marokko met 1068 rekeninghouders, maar ook Mali (68) en Zambia (69). In ontwikkelingslanden heeft de belastingontduiking een relatief groter effect. Zo becijferde de ngo One voor Ivoorkust een verlies van ruim een half procent van het BNP, ofwel 169 miljoen euro. Bijna 40% van het budget voor gezondheidszorg in dat land. Voor Senegal en Tanzania kwam One tot vergelijkbare cijfers.

bron: ICIJ (Ryan Chittum), FD (Leon Willems), The New York Times (Chad Bray), EurActiv (Cécile Barbière)

Reacties zijn gesloten.